Als freelancer ben je ondernemer. Ondernemen betekent vaak dat je keuzes moet maken en risico's moet nemen. Maar welke risico's loopt een ZZP'er doorgaans?
Ik kwam onlangs op
een interessante website terecht waar kort enkele risico's werden opgesomd. Ik vond het een goed idee om de problemen eens uit te diepen en wat oplossingen te bieden of suggesties ter voorkoming van die problemen.
Doe er je voordeel mee!
[1] Ziekte en arbeidsongeschiktheid:

Meestal begin je vol energie aan je nieuwe onderneming. Probeer wel de realiteit onder ogen te houden dat je best eens (langdurig) ziek kunt worden of door onverwachte omstandigheden niet meer je werk kunt uitvoeren. Dat je door een ongeluk niet meer in staat bent om je werk te kunnen doen, is een risico dat in elke sector in meer of mindere mate aanwezig is.
Je kunt een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten die ervoor zorgt dat je een inkomen hebt als je ziek wordt. Echter is het vaak lastig om de verzekering ook daadwerkelijk te laten uitkeren. Bijvoorbeeld bij burn-out of RSI doen verzekeraars moeilijk over betalen. De meeste freelancers -als ze al verzekerd zijn- kiezen bovendien ervoor de eerste maanden voor eigen risico te nemen, om de kosten wat te drukken. Daar moet je geld voor opzij zetten.
Voorheen (voor 2004) was er een vangnet voor zelfstandig ondernemers (de Wet Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen, of WAZ), welke ervoor zorgde dat je recht had op een minimumloonuitkering bij arbeidsongeschiktheid van langer dan een jaar. Ook had deze voor vrouwen een minimumuitkering van 16 weken voor zwangerschap.
Helaas is deze wet afgeschaft en moet de ondernemer zelf voor vervangend inkomen zorgen door een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.
Voor een goede afweging over het wel of niet verzekeren, kun je de volgende links eens bekijken:
-
Lancelots.nl over arbeidsongeschiktheidMaar het voornaamste is een algehele goede gezondheid. Iedere management training, elke personal coach, elk boek over succesvol ondernemen en zo'n beetje elke succesvolle ondernemer zal het beamen: blijf gezond! Voorkom teveel overgewicht, ga 2-3 keer per week sporten, eet evenwichtig, neem voldoende slaap en zorg voor veel ontspanning. Buiten het feit dat je minder zult uitvallen door ziekte, levert het je ook een heldere geest en een juiste blik op de wereld op. Dat werpt zo zijn vruchten af.
[2] Aansprakelijkheid:

Een ondernemer kan aansprakelijk worden gesteld voor schade die hij anderen toebrengt of de fouten die hij maakt. Je kunt je hiervoor verzekeren en dat is ook wel aan te raden. Afhankelijk van je werk en beroepsgroep kun je twee typen verzekeringen afsluiten: de
bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en de
beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
De eerste vergoedt de schade die jij als ondernemer hebt veroorzaakt aan personen en/of zaken. Natuurlijk wordt eerst onderzocht of je onderneming wel aansprakelijk is.
De beroepsaansprakelijkheidsverzekering sluit je af tegen aansprakelijkheid voor de fouten die je maakt als deskundige. Bijvoorbeeld als door jouw adviezen grote orders misgelopen worden, kun je hiervoor aansprakelijk worden gesteld. In je pas ontwikkelde en opgeleverde computerapplicatie zit een fout welke het logistieke proces van je klant in de war gooit. Doordat het bedrijf niet kan leveren en de omzet stagneert, word jij aansprakelijk gesteld voor de gemiste omzet. De beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt de immateriële schade in zo'n geval.
Vooral voor beroepen als advocaat, accountant of arts is zo'n verzekering aan te raden.
Tip van
mkbservicedesk.nl: "Je kunt in bepaalde gevallen al op verschillende manieren de aansprakelijkheid beperken. Stel bijvoorbeeld in contracten algemene voorwaarden op. Als je in een contract de aansprakelijkheid goed regelt, sta je daardoor wettelijk sterker in je schoenen."
[3] Geen werk:
De kans op weinig of geen opdrachten is een reëel risico. Als je te weinig opdrachten hebt, heb je een laag inkomen. Je komt alleen voor aanvulling in aanmerking als je net gestart bent vanuit een uitkering.
Elke ondernemer die ik hierover spreek geeft aan dat je hier veel aan kunt voorkomen door er tijd in te steken. Structurele acquisitie is noodzakelijk, maar bouw ook aan je netwerk, zorg voor je goede naam (personal branding), start een weblog :), hou je focus op je werk en laat zien dat jij degene bent die keer op keer het probleem voor de klant oplost. Dan zorgt je goodwill vanzelf voor meer opdrachten. De positieve feedback zorgt er tevens voor dat je beseft waarom je voor jezelf begonnen bent.
Houd jezelf ook financieel gezond. Zorg voor financiële reserves voor als het een paar maanden minder gaat. Neem de huidige economische crisis als voorbeeld maar geniet volop van de momenten dat het je goed gaat.
[4] Faillissement:

Je hebt investeringen gedaan om je start te kunnen maken en misschien enkele leningen afgesloten. Helaas komt er maar weinig inkomen binnen en kun je je rekeningen niet meer betalen.
Je bouwt zo schulden op en gaat misschien wel failliet.
Als eenmanszaak ben je als privépersoon aansprakelijk voor je schulden, waardoor je ook persoonlijk failliet gaat.
Tijdelijke betalingsachterstand is nog goed op te lossen, maar is vaak het begin van een groter probleem. Daarom is het vaak verstandiger om eerlijk te zijn tegenover je schuldeisers. Dit wekt vaak meer begrip op dan een opstapeling van smoesjes.
Lopen de cijfers nog verder in het rood en is er geen uitzicht op herstel, dan kan de rechtbank je failliet verklaren. Dit kan op verzoek van je schuldeiser(s), maar je kunt ook zelf een verzoek indienen. Het is pijnlijk en nogal definitief maar het kan een oplossing van je problemen zijn.
Hou er rekening mee dat dan ook je privébezittingen onder de hamer gaan en je dat dus in principe kwijt bent t.b.v. de sanering. Ook zul je bij de gemeente moeten aankloppen voor een bijstandsuitkering.
[5] Wanbetalers:

Je hebt met veel inzet en een goed resultaat een opdracht voltooid. Je hebt je factuur al een tijd geleden verstuurd maar de klant betaalt niet. Blijkbaar is niet iedereen betrouwbaar als het op betalen aankomt. In het uiterste geval komt zelfs de rechter er aan te pas. Maar daartussen liggen nog wel wat stappen. Je kunt eerst één of twee betalingsherinneringen naar de wanbetaler sturen, daarna een sommatie (aanmaning) en daarna een ingebrekestelling. Pas dan volgt een incasso. Door planmatig te incasseren, beperk je het risico. De tips die ik van diverse mensen hierover kreeg waren onder andere dat je duidelijk en resoluut moet zijn in je communicatie en geef ook aan dat je weet hoe je de situatie aanpakt. Sta overigens altijd open voor de respons van de klant en luister naar zijn redenen om niet te betalen. Als je begrip toont en eventueel een flexibele houding aanneemt omdat de klant tijdelijk een liquiditeitsprobleem heeft, kan dat ook positief werken. Je houdt er misschien een goede en frequente klant aan over en misschien ook een vangnet voor als het jou wat minder gaat.
Bronnen:
http://www.lancelots.nl/starten/veelgestelde-vragen/risicos-freelancer
http://www.mkbservicedesk.nl/386/aansprakelijkheidsverzekering.htm
http://www.lancelots.nl/bedrijfsvoering/verzekeringen/arbeidsongeschiktheid
http://www.leren.nl/cursus/freelance/starten/verzekeringen.html
http://incasso.zzpnodig.nl/
http://www.zzp-nederland.nl/artikel/falliet-of-bijna